Stefnumótunartillögur

• Veita ber landshluta- og sveitarstjórnum frekari stuðning við forgangsröðun þeirra verkefna sem þeim eru falin samkvæmt lögum. Leiðsögn varðandi forgangsröðun í fjárveitingum getur hjálpað til við að greiða úr eða koma í veg fyrir staðbundinn ágreining um það hvaða þjónustu skuli halda í eða hvar beri að koma upp nýrri þjónustu. Dæmi um það hvenær þetta getur verið gagnlegt er þegar staðsetning skóla í dreifbýli er ákvörðuð.

• Það getur verið jákvætt að framselja ábyrgð frá ríki til sveitarfélaga þar sem hægt er að aðlaga þjónustuveitingu að hverjum stað fyrir sig. Mikilvægt er að nauðsynleg fjármögnun sé tryggð og að framsal verkefna leiði ekki til aukins skrifræðis. Þetta gerir þeim sem vinna að viðkomandi málefnum kleift að innleiða stefnuna og finna bestu staðbundnu lausnirnar.

• Til þess að laða að starfsfólk sem býr yfir réttri hæfni er hægt að styðja við möguleika á fjarvinnu með því að heimila slíkt fyrirkomulag og fjárfesta í stafrænum innviðum.

• Viðurkenna þarf mikilvægi staðbundinnar þjónustu til þess að gera svæði aðlaðandi. Styðja má við staðbundna fjárfestingu með því að setja á fót þjónustusjóð sem sveitarfélög, landsvæði eða aðrir aðilar geta sótt um fjármagn úr til að veita þjónustu.

• Veita ætti þeim svæðum sem búa við árstíðabundið álag á innviði, svo sem á háannatíma ferðaþjónustu, aukinn stuðning.

• Aðstoða ber og styðja svæði og sveitarfélög við að aðlaga grunnþjónustu sínu að loftslagsbreytingum. Til þess eru ýmsar leiðir færar, allt frá fræðslu til fjárhagsaðstoðar.

• Vera reiðubúin að taka að sér verkefni sem svæði eða sveitarfélög ráða ekki við eða tryggja þeim næg úrræði til þess að sinna verkefnunum.

• Vinna má gegn efnahagslegum takmörkunum og skorti á vinnuafli í veitingu þjónustu í dreifbýli með því að ráða fólk erlendis frá. Bjóða mætti upp á tungumálakennslu og nám sem hluta af ráðningarkjörum og keppast ætti við að bjóða samkeppnishæf laun. Samstarf á milli sveitarfélaga og landshluta getur stuðlað að betri launum og eftirsóknarverðari starfskjörum. Nýta má stefnumótandi áætlunargerð á landshluta- og sveitarstjórnarstigi auk samráðs við almenning til að laga þjónustustaði að minnkandi skattstofni. Slík stefnumótandi áætlunargerð felur í sér innri og ytri samskipti, til dæmis með auknu samráði við heimamenn um það hvað sé að gerast, hvernig þeir líti á stöðuna og hverjar áherslur þeirra séu.

• Stuðla að samráði á milli sveitarfélaga, ríkis og atvinnulífsins á staðnum til að átta sig betur á þeim ólíku þörfum og kunnáttu sem til staðar er á hverju svæði.

• Beita samráði til að leitast við að finna jafnvægi með tilliti til ákjósanlegra þjónustustaða og stafrænna lausna. Til þess að draga úr staðbundnum ágreiningi ber að leita stuðnings svæðis- og landsbundinna stjórnvalda á meðan á ferlinu stendur.

• Til þess að laða ungt fólk og fjölskyldur í dreifbýli þarf að fjárfesta í grunnþjónustu, þar á meðal íþrótta- og listaaðstöðu.

• Efla samstarf á milli landsvæða og sveitarfélaga um veitingu betri þjónustu með því að samnýta fjármagn eða mannauð. Samstarf um aðlögun þjónustu að loftslagsbreytingum. Slíkt samstarf getur falist í því að koma upp opinberri skipulags- og stjórnsýslustofnun sem metur hvernig aðlaga þarf mismunandi tegundir af þjónustu að breyttu loftslagi með auknum veðuröfgum. Til dæmis þarf að gera áætlanir varðandi íbúðasvæði og aðra mikilvæga innviði á borð við heilsugæslustöðvar, sjúkrahús og skóla með tilliti til þess hvernig megi sjá þeim fyrir rafmagni, vatni og fráveitu þegar öfgakenndir veðuratburðir eiga sér stað. Einnig þarf að tryggja vegi á svæðinu, auk samgöngumiðstöðva á borð við flugvelli og hafnir við slíkar aðstæður.

• Vera reiðubúin að framselja ákveðin verkefni frá landshlutastigi til sveitarstjórnarstigs, og öfugt, eftir því sem best hentar á hverju svæði fyrir sig.